इनाम सापकोटा काण्ड

नेपालको राजनीतिक, न्यायिक र सुरक्षा संयन्त्रभित्र अचम्मको पहुँच बनाएका भनिएका इनाम सापकोटा काण्ड पछिल्लो समय देशकै सबैभन्दा बढी चर्चा र विवादमा रहेको विषय बनेको छ। सुरुमा सर्वसाधारणका लागि एक अपरिचित नाम रहेका ३१ वर्षीय सापकोटा त्रिभुवन अन्तर्राष्ट्रिय विमानस्थलबाट नयाँ दिल्ली प्रस्थान गर्न लाग्दा नेपाल प्रहरीको विशेष ब्युरोद्वारा नियन्त्रणमा लिइएपछि यो ठूलो काण्ड सतहमा आएको हो। उनको गिरफ्तारीपछि राज्यका उच्च ओहोदामा रहेका व्यक्तिहरूसँगको उनको अस्वाभाविक र शङ्कास्पद सम्बन्धले नेपालको प्रशासनिक र कानुनी प्रणालीभित्र मौलाएको बिचौलिया प्रवृत्तिको नाङ्गो रूप सार्वजनिक गरिदिएको छ। 

यो काण्डको सुरुवात पूर्वप्रधानन्यायाधीश चोलेन्द्र शम्शेर राणामाथिको अनुसन्धान र उनको मोबाइल कल रेकर्डको खोजीबाट भएको थियो। प्रहरीले राणाको फोनको प्राविधिक विश्लेषण गर्दा सापकोटासँग लगातार र शङ्कास्पद संवाद भएको फेला पारेको थियो। त्यसपछि गम्भीरतापूर्वक अघि बढेको प्रहरी अनुसन्धानका क्रममा सापकोटाका दुईवटा मोबाइल फोन जफत गरी ह्वाट्सएप (WhatsApp) लगायतका सञ्चार माध्यमहरू परीक्षण गर्दा राज्यका प्रभावशाली निकायका उच्च अधिकारीहरूसँग उनको प्रत्यक्ष सम्पर्क र प्रभाव रहेको प्रमाणहरू भेटिएका हुन्। 

अनुसन्धानका क्रममा सापकोटाको सम्बन्ध सर्वोच्च अदालतका बहालवाला न्यायाधीशहरू, प्रधानमन्त्रीको सचिवालयका सदस्यहरू, नेपाल प्रहरी तथा सशस्त्र प्रहरी बल (APF) का उच्च अधिकारी, राजनीतिज्ञ र प्रतिष्ठित व्यवसायीहरूसँग रहेको खुलासा भएको छ। उनी कुनै पनि सरकारी वा औपचारिक पदमा नरहेता पनि सुरक्षा निकायमा सरुवा, बढुवा, ठेक्कापट्टा र अदालतमा विचाराधीन मुद्दाहरूलाई प्रभावित पार्न बिचौलिया (पावर ब्रोकर) को भूमिका निर्वाह गर्ने गरेको आरोप लगाइएको छ। यसै सिलसिलामा सूचना चुहावटको आरोपमा सशस्त्र प्रहरीका एक एआईजी (AIG) समेत निलम्बनमा परिसकेका छन्।

 यो काण्डमा सबैभन्दा बढी गम्भीर र संवेदनशील मोड तब आयो जब सर्वोच्च अदालतका न्यायाधीश हरिप्रसाद फुयाँलसँग सापकोटाको संवाद भएको विवरण सञ्चार माध्यममा सार्वजनिक भयो। न्यायाधीश फुयाँलले सापकोटासँग भेटघाट र कुराकानी भएको कुरा स्वीकार गरे तापनि कुनै पनि आर्थिक लेनदेन वा कानुनी फैसलामा अनुचित प्रभाव नपारेको दाबी गरेका छन्। यद्यपि, विचाराधीन मुद्दाहरूका विषयमा एक बिचौलियाले न्यायाधीशसँग सोझै संवाद गर्न पाउनुले नेपालको न्यायपालिकाको स्वतन्त्रता, विश्वसनीयता र संस्थागत निष्पक्षतामाथि नै गम्भीर प्रश्नचिह्न खडा गरिदिएको छ।

 यसैबीच, हिरासतमा रहेका इनाम सापकोटाको बयान र प्रहरी अधिकारीहरूसँगको कुराकानीको अडियो रेकर्ड बाहिरिएपछि यो प्रकरण थप रहस्यमयी र विवादित बनेको छ। अनुसन्धानकै क्रममा रहेको गोप्य अडियो कसरी र कहाँबाट सार्वजनिक भयो भन्ने विषयमा काठमाडौँ जिल्ला प्रहरी परिसरले छुट्टै अनुसन्धान गरिरहेको बताएको छ। यो अडियो सार्वजनिक भएसँगै प्रहरीको गोप्यता र कार्यशैलीमाथि पनि प्रश्न उठेका छन् भने यसले राजनीतिक वृत्तमा ठूला नेताहरूलाई समेत समेट्ने आशङ्का बढाएको छ।

 सामान्यता सम्पत्ति शुद्धीकरण, विदेशी मुद्रा अपचलन र बैंकिङ कसुर जस्ता गम्भीर मुद्दाहरूमा सापकोटामाथि म्याद थप गरी विस्तृत छानबिन भइरहेको छ। यस काण्डले राज्यको नीति निर्माण र न्याय सम्पादन गर्ने थलोमा अदृश्य बिचौलियाहरूको कस्तो कसिलो पकड छ भन्ने कुरा प्रष्ट पारेको छ। यो काण्डको निष्पक्ष छानबिन गरी दोषीहरूलाई कानुनी दायरामा ल्याउनु र राज्यका संयन्त्रहरूलाई पारदर्शी बनाउनु नै अहिलेको प्रमुख चुनौती र आवश्यकता देखिएको छ।

Note: इनाम सापकोटा ko barema khas jankari kaslai hola?

Email ThisBlogThis!Share to XShare to FacebookShare to Pinterest

भोटेकोशी बाढी - नरोकिने आशु को कथा

 आठ दिनपछि खोजी रोकेर काजक्रिया

पोर्चुगलमा बिहानको करिब चार बज्न लागेको थियो । ईश्वर बस्नेत डेढ महिनाको छोरोलाई दुध खुवाउन उठेका थिए । त्यही बेला फोन आयो । ‘सोलेबजारमा ठूलो बाढी आयो, बस्ती नै बगायो । चाँडो थाहा पाउने भागेर बाँचे । ममीबाबाको अत्तोपत्तो छैन, फोन लागेको छैन,’ फोन हत्तारिएर उठाएपछि उनले सुने ।त्यो खबर सुन्नेबित्तिकै ईश्वरलाई सपना जस्तो लाग्यो । उनी भटाभट दिमागले भ्याएको नाम सम्झिदै हातहरू कँपाएर फोन गर्न थाले । एकपछि अर्को नम्बरमा । नुवाकोटतिरका आफन्त, चिनेजानेका मानिस, साथीभाइ । तर फोन लागेन । कहिले नेटवर्क आएन, कहिले उताबाट फोन उठेन । केहीबेरपछि बाढीबाट भागेर घरदेखि माथिल्लो भागमा पुगेका मानिसहरूले खिचेका भिडियोहरू आउन थाले । उनले चिनेको सोलेबजार भिडियोमा देखिएन । जहाँ घरहरू थिए, त्यहाँ घर थिएनन् । पहिला जहाँ मानिसहरू भेटिन्थे, त्यहाँ बगर र बाढीको निशान थियो । ईश्वर र उनका दाजुभाइले आठ दिनसम्म सम्भावित ठाउँमा खोजी गरे । आफन्त र चिनजानका मानिसहरू पनि खोजीमा जुटे । तर बाबुआमाको कुनै अत्तोपत्तो लागेन । शव भेटिएन, कुनै पहिचान खुल्ने वस्तु पनि फेला परेन । ईश्वर भन्छन्, ‘कम्तीमा अन्तिम पटक उहाँहरूको अनुहार हेर्न पाइएला, भेटिएला भन्ने आशा थियो । त्यो पनि सम्भव भएन ।’‘आफ्नै आमाबुवाको शव अगाडि राखेर अन्तिम संस्कार गर्नुपर्ने ठाउँमा कुशको शव बनाएर गर्नुपर्‍यो । त्यो पीडा कस्तो हुन्छ, भोग्नेलाई मात्र थाहा हुन्छ,’ उनी भन्छन् । तर काजक्रिया सकिएपछि पनि ईश्वरको मनले खोजी गर्न छाडेको छैन । शव नदेखेको, अन्तिम पटक अनुहारसमेत हेर्न नपाएको पीडा अझै उस्तै छ ।

Email ThisBlogThis!Share to XShare to FacebookShare to Pinterest

कृत्रिम सौन्दर्य

ब्रिटिश रियालिटी शो Botched का स्टार, इङ्ल्यान्डको बासिन्दा Jordan James Parke "Lip King", जसले प्लास्टिक सर्जरीमा $१५०,००० भन्दा बढी खर्च गरेको रिपोर्ट थियो, फेब्रुअरीमा बितेका छन्।

मेट्रोपोलिटन पुलिसको विज्ञप्तिअनुसार, लन्डन एम्बुलेन्स सेवाले लिन्कन प्लाजा, क्यानरी वार्फमा बेहोस ३४ वर्षीय पुरुषको रिपोर्ट गरेपछि उनीहरूलाई बोलाएको थियो। उनलाई घटनास्थलमै मृत घोषित गरियो। ३४ वर्षका Jordan James Parke, लन्डनमा बेहोस अवस्थामा फेला परेका थिए र घटनास्थलमै मृत घोषित भए।

पुलिसले उनको मृत्युलाई अनुसन्धान गरिरहेका छन्, जुन कस्मेटिक प्रक्रियासँग जोडिएको हुन सक्छ; हत्या (manslaughter) को आरोपमा दुई जना संदिग्धहरूलाई पक्राउ गरिएको छ।

प्लास्टिक सर्जरीमा $१५०,००० भन्दा बढी खर्च गरेको लागि चिनिने Parke ले Botched मा देखा परेका थिए र पहिलेका प्रक्रियाहरूका कारण कानुनी समस्या सामना गरेका थिए। १९ वर्षको उमेरदेखि प्लास्टिक सर्जरीको यात्रा सुरु गरेका Parke ले दर्जनौं कस्मेटिक प्रक्रियाहरू गरेका थिए, जसमा एकभन्दा बढी नाकको सर्जरी, घाँटी, ओठ र जबडामा फिलर, BBL र चिन इम्प्लान्ट समावेश छन्।

प्लास्टिक सर्जरीको सीमालाई अत्यधिक तन्काउनु राम्रो होइन। सौन्दर्य भनेको के हो? मानिसहरूको फरक-फरक मत हुन्छ। तर कृत्रिम सौन्दर्यको लागि अत्यधिक प्रयास गर्नु विनाशकारी हुन सक्छ।

Email ThisBlogThis!Share to XShare to FacebookShare to Pinterest

नेपाल क्रिकेटको २०२६ संस्करण

 

नेपाल क्रिकेटको  २०२६ संस्करण: नेपालको टी-२० विश्वकप क्रिकेटमा राम्रो प्रदर्शन देखाएता पनि पूर्ण सफलता हासिल गर्न सकेन। खेलका कमजोरीहरू का कारण मात्र १ जित हासिल गर्दा पनि ग्रुप स्टेजबाटै बाहिरिनु पर्यो।

नेपालको प्रदर्शन सारांश

नेपालले २०२६ टी-२० विश्वकपमा ग्रुप सी मा भाग लिएको थियो । यसपटक नेपालले लामो समयपछि (२०१४ पछि) विश्वकपमा जित हासिल गर्‍यो।

• नेपालले स्कटल्यान्डविरुद्ध ७ विकेटले जित हासिल गर्‍यो। दीपेन्द्र सिंह ऐरीले २३ बलमा अविजित ५० रन बनाएर म्यान अफ द म्याच बने। सोमपाल कामीले ३ विकेट लिए।
• यो जित नेपालको लागि १२ वर्षपछि टी-२० विश्वकपमा पहिलो जित थियो (२०१४ मा अफगानिस्तानविरुद्ध जितपछि)।
• अन्य खेलहरूमा नेपालले केही निकट हार बेहोरेको थियो, जस्तै अघिल्लो संस्करण (२०२४) मा दक्षिण अफ्रिकाविरुद्ध १ रनले हारेको जस्तै निकट नतिजाहरू आए।
• ग्रुप स्टेजबाट सुपर ८ मा पुग्न सकेन, तर यो जितले टिमको मनोबल उच्च बनायो र भविष्यका लागि सकारात्मक सन्देश दियो।

नेपाल टिमको बलियो पक्ष 

• बलिङ आक्रमण: नेपालको बलिङ एकदमै प्रभावकारी छ। सोमपाल कामी, करण केसी, दीपेन्द्र सिंह ऐरी र सन्दीप लामिछाने जस्ता खेलाडीले राम्रो प्रदर्शन गरे। कम स्कोरमा पनि प्रतिस्पर्धी टिमलाई दबाबमा राख्न सक्छन्।
• अलराउन्डरहरू: दीपेन्द्र सिंह ऐरी जस्ता खेलाडीले ब्याटिङ र बलिङ दुवैमा योगदान दिन्छन्। उनीहरूले खेलको दिशा बदल्न सक्छन्।
• टिम स्पिरिट र फ्यान सपोर्ट: नेपालका खेलाडीहरूको मेहनत र लाखौं नेपाली फ्यानहरूको समर्थनले ठूलो ऊर्जा दिन्छ।

नेपाल टिमको कमजोर पक्ष 

• ब्याटिङ असंगति: ठूला लक्ष्य चेज गर्दा वा उच्च स्कोर बनाउँदा ब्याटिङ लाइनअपमा नियमित विफलता देखिन्छ। सुरुवाती विकेट गुमाउँदा दबाब बढ्छ।
• अनुभवको कमी: ठूला टिमहरूसँग खेल्दा दबाबमा राम्रो प्रदर्शन गर्न संघर्ष गर्छन्। निकट हारहरूले यो देखाउँछ।
• फिनिसिङ: अन्तिम ओभरहरूमा राम्रो फिनिस गर्न सकेनन्, जसले जितबाट वञ्चित बनायो।

भविष्यमा सफलताका लागि के चाहिन्छ? 

• ब्याटिङमा सुधार: नियमित ब्याटिङ अभ्यास, ठूला इनिङ खेल्ने क्षमता विकास गर्नु पर्छ। रोहित पौडेल, कुशल मल्ल जस्ता खेलाडीहरूलाई थप जिम्मेवारी र अनुभव चाहिन्छ।
• घरेलु क्रिकेट मजबुत बनाउने: नियमित घरेलु प्रतियोगिता र उच्च स्तरका खेलहरू बढाउनु पर्छ जसले खेलाडीहरूलाई तयार पार्छ।
• अनुभव प्राप्ति: ठूला टिमहरूसँग बढी खेल्ने, द्विपक्षीय सिरिज र अन्य टुरमा भाग लिने। यसले दबाब ह्यान्डल गर्ने क्षमता बढाउँछ।
• फिटनेस र मानसिक तयारी: खेलाडीहरूको फिटनेस र मानसिक बलियो बनाउन विशेष प्रशिक्षण चाहिन्छ।
• सपोर्ट सिस्टम: क्रिकेट संघबाट राम्रो व्यवस्थापन, कोचिङ र पूर्वाधार विकासमा लगानी बढाउनु पर्छ।

नेपाल क्रिकेटले छिट्टै प्रगति गरिरहेको छ। यो जितले प्रमाणित गर्छ कि नेपालले ठूला टिमहरूलाई हराउन सक्छ। निरन्तर मेहनत गरेमा अर्को विश्वकपमा सुपर ८ वा त्योभन्दा माथि पुग्ने सम्भावना बलियो छ। नेपाल क्रिकेटलाई सधैं समर्थन गरौं!

Email ThisBlogThis!Share to XShare to FacebookShare to Pinterest

निरन्तर अवसरहरूको आवश्यकता

अब नेपाललाई विश्वकपमा ताली बजाउने कुराको प्रतीकात्मक प्रशंसा मात्र होइन, निरन्तर अवसरहरूको पनि आवश्यकता छ!।

मुम्बईमा भएको टी-२० खेलमा नेपालले इङ्ल्यान्डसँग मात्र ४ रनले हार बेहोर्दा विश्व नै चकित परेको छ। नेपाली समर्थकहरूको भीड र नेपालले खेलेको असाधारण क्रिकेटले टी-२० विश्वकपको सुरुवातलाई नै अविस्मरणीय बनाइदिएको छ।

यो प्रदर्शनले नेपाल क्रिकेटको उदीयमान शक्तिलाई प्रमाणित गरेको छ। इङ्ल्यान्ड जस्तो बलियो टिमविरुद्ध यति कडा संघर्ष गर्नुले विश्वभरिका क्रिकेट प्रेमीहरूलाई आश्चर्यमा पारेको छ। वानखेडे स्टेडियममा नेपाली झण्डा फहराउँदै गर्जने हजारौं समर्थकहरूको जोश र खेलाडीहरूको साहसपूर्ण खेलले यो खेललाई विश्वकपकै उत्कृष्ट कथाहरूमध्ये एक बनाइदिएको छ।

इङ्ल्यान्डले ग्रुप सीको ओपनरमा ठूलो त्रासबाट बचेको छ। १८४/७ को स्कोरपछि नेपाललाई चार रनले हराए। नेपालले १८०/६ को जोशपूर्ण जवाफ दियो, लोकेश बामको २० बलमा नटआउट ३९ सहितको अन्तिम आक्रमणले ऐतिहासिक उल्टो नजिक पुर्‍यायो। अन्तिम ओभरमा १० रन चाहिँदा नेपालले मात्र ५ रन बनायो, साम करनले दबाबमा सटीक यॉर्करहरू हाने। यसअघि कप्तान रोहित पौडेल र दीपेन्द्र सिंह ऐरीले तेस्रो विकेटमा ८२ रन जोडे (दुवै ३९), कुशल भुर्तेलले १७ बलमा २९ रनले सुरुवात दिए। बामले जोफ्रा आर्चरमाथि दुई छक्का र लुक वुडमाथि लगातार चौका प्रहार गरे।

नेपालले पहिलो खेलमा इङ्ल्यान्डसँग सानो अन्तरले हार बेहोरे पनि ग्रुप स्टेजमा अझै ३ खेल बाँकी छन्। बाँकी खेलहरू इटाली, वेस्ट इन्डिज र स्कटल्यान्डसँग छन्। ग्रुप स्टेजबाट अगाडि बढ्नका लागि नेपालले बाँकी ३ मध्येका खेलहरू जित्नुपर्ने हुन्छ। यी तीनवटै खेलमा पूर्ण प्रयास गरेर जित हासिल गर्न सके नेपालले सुपर ८ मा पुग्ने सम्भावना बलियो बनाउन सक्छ।

Email ThisBlogThis!Share to XShare to FacebookShare to Pinterest

७५८ मिटर लामो पुल धोस्त

७५८ मिटर लामो Hongqi पुल, चीनको भित्री भागलाई तिब्बतसँग जोड्ने प्रमुख राष्ट्रिय राजमार्गको हिस्सा, आसपासको पहाडी क्षेत्रमा भारी पहिरो गएपछि भत्किएको छ।

भिडियोमा पुल भत्किने क्षण देखिन्छ, जहाँ धुलो माथि उड्दै सडक सयौं मिटर तल खस्छ। पुलका ठूला खण्डहरू हराएको र बाँकी सडक नदीमाथि झुण्डिएको छ, जहाँ उद्धार तथा निरीक्षण टोलीले क्षेत्रलाई घेरा हालेका छन्। नजिकैका ढलानहरूमा चिरा परेको र जमिन स्पष्ट रूपमा चलमलाएको छ।

सिचुआन र तिब्बती पठारबीचको सम्पर्क बलियो बनाउन बनाइएको हङ्की पुल यसै वर्ष पूरा भएको थियो। यसको ठेकेदार सिचुआन रोड एण्ड ब्रिज ग्रुप थियो ।

नेपालमा, विशेष गरी उत्तरी भागमा, यस्तो प्रकारको पहिरो निकै पटक जाने गर्छ। कहिलेकाहीँ सुक्खा पहिरो पनि जान्छ, जसले पुल, सडक र गाउँहरू नै नष्ट गरिदिन्छ।

Email ThisBlogThis!Share to XShare to FacebookShare to Pinterest

कति समय भयो?

कति समय भयो? राम्रो प्रश्न। मलाई मेरो जन्म मिति जाँच्न दिनुहोस्। ओहो, हो। म १८  वर्षको भएछु, २००७ मा जन्मिएको। म जेन जी हुँ। ओह, म त जन्मेदेखि नै जेन जी थिएँ। मैले सधैं भ्रष्टाचारको विरुद्धमा बोलेको छु। मैले सधैं जनताको लागि बोलेको छु। म अझै पनि जनता को लागि बोल्छु। शिशुको रूपमा, किशोरको रूपमा, टीनएजरको रूपमा, मैले जनताको लागि बोलेको छु। परिपक्को भए पछि पनि , म सधैं जनताको लागि बोल्नेछु। ती जनताहरू जो निष्पक्ष अवसर चाहन्छन्, जो भविष्यको लागि कडा मेहनत गरिरहेका छन्। म चाहन्छु कि उनीहरूले आफ्नो भविष्य देखून्। म चाहन्न कि कसैको भविष्य खोसियोस्।

मानिसहरूले ममाथि मजाक गरे। मानिसहरूले मलाई धम्की दिए। तर मेरो दिशा बदलिएन। म निष्पक्ष विचार चाहन्छु। म निष्पक्ष अवसर चाहन्छु। जनताको लागि। सधैं वाचा हुन्छ। तर कहिल्यै पूरा हुँदैन। जनताहरू खाली हात हुन्छन्। तर म बिर्सिंदिन। म सबैलाई सम्झाउन चाहन्छु, जनताले पाएको वाचा, त्यो पूरा गर्नुपर्छ।

कसले पूरा गर्ने? देश? सरकार? दलहरू? धेरै प्रश्नहरू छन्। मलाई थाहा छैन यदि जवाफ छ कि छैन। पत्रकारहरूले जवाफ खोज्नुपर्छ। तर उनीहरूको दैनिक जागिर छ। व्यापारीको स्वामित्वमा भएर, उनीहरूले कसरी इमानदारीपूर्वक सेवा गर्न सक्छन्? त्यसैले, त्यहाँ एउटा ब्लग छ, जसले कसैलाई जवाफ दिँदैन, केवल जनतालाई। उनीहरू सही छन् तर उनीहरूलाई मारिन्छ, सताइन्छ, बन्द गरिन्छ। सत्य कहिल्यै हराउँदैन। यो अझै त्यहाँ छ, शायद विकसित भएर बसेको होला । ब्लगर भ्लगरमा परिवर्तन भएको हुन सक्छ। तर त्यहाँ केही मानिसहरू छन्, जो सोच्छन् कि हामीले निष्पक्ष विचार जनतासमक्ष पुर्‍याउनुपर्छ, जसको आत्मा बिक्री भएको छैन।

दौतरी २००७ ओक्तोबेर ७ मा यस्तै विचारका साथ जन्मिएको थियो र अझै पनि त्यही विचार बोकेको छ। दौतरीलाई जन्मदिनको शुभकामना र सबै पाठकहरू र सत्य विचार बोकेका जनताहरूलाई जन्मदिनको शुभकामना! जय दौतरी।

Email ThisBlogThis!Share to XShare to FacebookShare to Pinterest

समस्या कथन

 डा. निर्मलमणि अधिकारी “आयोदधौम्य”

कुनै पनि स्वतन्त्र, स्वाधीन, सार्वभौमसत्तासम्पन्न देशलाई युरोपेली– परम्परागत–अवधारणाको भू–राजनीतिक–वैधानिक परिभाषाअनुरूप “राष्ट्रराज्य” ९ल्बतष्यल क्तबतभ० मान्ने/भन्ने सामान्य प्रचलन रहिआएको

छ । त्यस मानेमा नेपाल एक “राष्ट्रराज्य” हो भनिँदा सबैले स्वाभाविक मान्दै आएको अवस्था थियो । तर, नेपालको पछिल्लो परिवेशलाई ख्याल गर्दाचाहिँ अब त्यसरी यथेष्ट सोचविचारबिनाको मनाइ/भनाइले नपुग्ने देखिइसकेको छ ।

नेपाल सब्कटै सब्कटको सब्त्रफ्मणकालबाट गुज्रिँदै आएको पनि धेरै समय भइसक्यो । हिंसात्मक द्वन्द्व र जनप्रदर्शनमूलक आन्दोलनको समीकरणले “नयाँ नेपाल” को अवधारणालाई राजनीतिक हिसाबले मूलधारमा ल्याएपछि “राज्य पुनः संरचना” को सवाल पनि उत्तिकै प्रबल बन्यो । नेपाली राष्ट्रियताको परिभाषा, व्याख्या एवं विश्लेषण अब परम्परागत तरिकाले गरेर हुँदैन भन्ने तर्कसँगै अब नेपाली राष्ट्रियतालाई “नयाँ” ढब्गले परिभाषा, व्याख्या, विश्लेषण गर्नु पर्छ भन्ने माग पनि अगाडि आयो ।

जति समय बित्दो छ, उति नै नेपालको “राज्य पुनः संरचना” भफ्न् भफ्न् जटिल सवालका रूपमा जेलिँदै गरेको देखिन्छ । घृणाको जगमा  ज्ञद्द ्र राज्यराष्ट्र अवधारणा र सिद्धान्त उभिएर सब्कीर्ण–राष्ट्रियतावादी सिद्धान्तका अनुयायीहरूले “द्विराष्ट्रिय राज्य” वा “बहुराष्ट्रिय राज्य” को नारालाई उरालेर विघटनको अन्त्यहीन शृब्खलालाई

प्रारम्भ गर्न खोजिरहेको वर्तमान परिप्रेक्ष्यमा आन्तरिक तथा बाह्य अनेक पक्षहरू पनि नेपालको द्वन्द्वमा सत्रिफ्य रहेका हुनाले सो जटिलतामा बढोत्तरी हुँदै गइरहेको छ ।

नेपाल “राष्ट्रराज्य” वा “द्विराष्ट्रिय राज्य” वा “बहुराष्ट्रिय राज्य” वा “राज्यराष्ट्र” मध्ये के हो र के हुनुपर्छ भन्ने आधारभूत सवालमा यथेष्ट तथा राम्ररी सवाल–जवापफ्, वादविवाद, चिन्तन, मनन, विमर्श नगरुन्जेलसम्म एकातिर नेपालको “राज्य संरचना” बारे नै उपर्युक्त ज्ञान हुँदैन भने भफ्न् “राज्य पुनः संरचना” को सवालको वैज्ञानिक समाधान त कसरी होला र !

Email ThisBlogThis!Share to XShare to FacebookShare to Pinterest

Possible reason for Indian Airlines Accident

August 13, 2025: The preliminary report concludes that both fuel cutoff switches for the engines were moved to the "cutoff" position shortly after takeoff, causing the plane to lose altitude. While the report doesn't definitively state the cause, it raises questions about whether the switches were moved manually by a pilot or due to a mechanical malfunction.
July 11, 2025. 30 days preliminary investigation Update: Fuel control switches to the engines of an Air India flight that crashed shortly after takeoff, killing 260 people, were moved from the "run" to the "cutoff" position moments before impact. One pilot asked the other why he cut off fuel, and the second pilot responded that he had not. the investigation bureau said that once the aircraft achieved its top recorded speed, "the Engine 1 and Engine 2 fuel cutoff switches transitioned from RUN to CUTOFF position one after another with a time gap of 01 sec". The switches then returned to the "RUN" position and the engines appeared to be gathering power, but "one of the pilots transmitted 'MAYDAY MAYDAY MAYDAY'"

Aviation experts say the fuel switches that were found turned off are impossible to be accidentally turned off. They had to be in the ON position for takeoff, and then both switches turned OFF to cause the dual engine failure. They are not like light switches or push buttons that can be bumped by accident; these take an intentional multi manual effort to turn them on or off, and there is a separate switch for each engine. Unless a fire is detected, the computer does not allow fuel cut off if the plane is airborne. 

For actual reason, it is suggested to wait for the final report.

<====================================>

An Indian Airlines passenger plane en route to London crashed on departure at an airport in India’s western city of Ahmedabad. The plane hit a hostel for doctors when it crashed, with images showing the tail of the plane protruding from the building.

There were 242 passengers and crew members aboard the Air India flight. A doctors’ group said at least four students staying at the hostel are missing following the crash.

Before the crash, there was a mayday call. Captain Sumeet Sabharwal radioed the ground to say: “Mayday…no thrust, losing power, unable to lift!”

Video of the crash is released online and it indicates the plane went to stall. Typically while taking off, wings flap helps to provide lift. But here on the video, you see clean wings, no flap.

Typically for takeoff, minimum 20% flap is required. That means the plane couldn’t stay afloat. It can be a mechanical failure or a human error.  A veteran commercial airline pilot is claiming that co-pilot may have been asked to retract the landing gear but pulled the wrong lever and instead raised the flaps.

There is no exhaust from the plane either. Does that mean pilots were restarting the engines? At that altitude, engine won’t come back that quick to stay afloat. 

Other possibility is birds strike. India has terrible birds problem around their airport. If both engines engulf birds, engines would go off quick. According to the sole survivor,Vishwash Kumar Ramesh, Thirty seconds after takeoff, there was a loud noise and then the plane crashed. This is a typical situation of bird strikes. 

Other report came as the plane used a bared minimum runway on a hot day with so much load. That would hurt the plane to receive more thrust. 

This Dreamliner Boeing plane with a good track record and no accident to date raises so many question. 

We pray for the victims and wait for the official investigation report of the crash.

Email ThisBlogThis!Share to XShare to FacebookShare to Pinterest

खल्ती हराएको मान्छे !

तपाइले  त्रिभुवन विमानस्थलमा खल्ती नभएका थुप्रै मान्छे देख्न सक्नुहुन्छ ।

वास्तवमा, तिनीहरू विमानस्थलका कर्मचारीहरू हुन्। वर्षौँ अघि विमानस्थलमा भएको भ्रष्टाचारका कारण, नेपाल सरकारले विमानस्थलका कर्मचारीहरूका लागि खल्ती नभएको पोशाक लगाउन निर्देशन दिएको थियो । तर पैसा खातामा सिधै जम्मा गर्न सक्नुहुन्छ भने,  खल्ती किन चाहिन्छ चाहियो? 

डेढ वर्षयता त्रिभुवन विमानस्थलमा यूएई, साउदी अरब भिजिट भिसामा पठाउन ५० देखि ७५ हजार रुपैयाँ प्रतिव्यक्तिसम्म संकलन गर्ने गरिएको थियो । यूरोप जानलाई ३ देखि ४ लाख रुपैयाँसम्म लिने गरिएको खुलेको छ । असुल गरिने रकम बाँडफाँटका लागि कर्मचारीले सफ्टवेयर नै प्रयोग गर्ने गरेको खुलेको छ । घुस बाँडफाँटका लागि कर्मचारीले छुट्टै समिति बनाउने गरेको अख्तियार दुरुपयोग अनुसन्धान आयोगको अधिकारीहरु बताउँछन् । त्यसरी संकलन भएको रकम विमानस्थलमा कार्यरत् हरेक कर्मचारीलाई दर्जागत हिसाबमा बाँडफाँट गरिन्थ्यो । उठेको पैसा खातामा नियमित रुपमा जम्मा भएको अनुसन्धान अधिकारीहरुले फेला पारेका छन् ।

 यसरी विदेश जाने गरिबका छोरा देशमै लुटिनछन् भने देश बनाउने गृह मन्त्रि जनता भोकै राखेर आफ्नै भुडी भरि राखेका हुन्छन। 

Email ThisBlogThis!Share to XShare to FacebookShare to Pinterest

सुन्दर पोखराको असुन्दर खबर - पोखरा विमानस्थलमा २ अर्ब २२ करोड भ्रष्टाचार

सार्वजनिक लेखा समितिअन्तर्गत संसदीय उपसमितिले पोखरा विमानस्थल निर्माण गर्दा २ अर्ब २२ करोड ४० लाख आर्थिक अनियमितता गरेको निष्कर्ष उपसमितिले निकालेको छ । समितिले विमानस्थल निर्माणका क्रममा आर्थिक र प्राविधिक दृष्टिकोणले व्यापक अनियमितता भएको भनेको छ । उपसमितिले नीतिगत भ्रष्टाचार र गुणस्तरहीन काम भएको भन्दै थप अनुसन्धान र कारबाही हुनुपर्ने सिफारिस गरेको छ । विमानस्थल निर्माण गर्दा अनियमितता गर्ने र भ्रष्टाचारजन्य काम गर्न संग्लग्न उड्डयन प्राधिकरणका बहालवाला तथा पूर्व कर्मचारीमाथि थप अध्ययन गरी कारबाही गर्न सिफारिस भएको छ । 

 नेपाल नागरिक उड्डयन प्राधिकरणका पदाधिकारीहरूमा महानिर्देशक प्रदीप अधिकारी (पोखरा अन्तर्राष्ट्रिय विमानस्थलको आयोजना प्रमुखका रुपमा २०७१ देखि ७४ सम्म र २०७८ माघ १७ देखि हालसम्म नेपाल नागरिक उड्डयन प्राधिकरणको महानिर्देशकको रुपमा) रहेकोले उनलाई कारबाही गर्न सिफारिस गरेको छ । उपसमितिले पोखरा अन्तर्राष्ट्रिय विमानस्थलको आयोजनाका प्रमुख विनेश मुनाकर्मी, राष्ट्रिय गौरव आयोजनाका निर्देशक चाँदमाला श्रेष्ठ, इन्जिनियर प्रविन न्यौपाने, प्रशासन प्रमुख राजेन्द्रप्रसाद पौडेल, नेपाल नागरिक उड्डयन प्राधिकरणका निर्देशक इ. बाबुराम पौडेललाई कारबाही गर्न सिफारिस गरेको छ ।

यो सुन्दर पोखराको असुन्दर खबर पुरै नेपालको बिकाशमा मेल खान्छ । अब भनौ त नेपाल भरि बाटो पुल भवन बनाउदा कति घुसखोरी भएको होला ? भानिन्छ नेपालको समस्या गरिबी होइन घुसखोरी हो। सुन्दर पोखराको यो असुन्दर खबरले त्यस्लाई झन् पुस्टि पार्छ । 

यो पनि : Why Pokhara International Airport has no international flight?

Email ThisBlogThis!Share to XShare to FacebookShare to Pinterest

Kangaroos fight like boxers

Kangaroos are marsupials from the family Macropodidae. Kangaroos are indigenous to Australia and New Guinea. Kangaroos have large, powerful hind legs, large feet adapted for leaping, a long muscular tail for balance, and a small head. Like most marsupials, female kangaroos have a pouch called a marsupium in which joeys complete postnatal development. Kangaroos are the only large mammals to use hopping on two legs as their primary means of locomotion. The comfortable hopping speed for a red kangaroo is about 20–25 km/h (12–16 mph), but speeds of up to 70 km/h (43 mph)  can be attained over short distances, while it can sustain a speed of 40 km/h (25 mph) for nearly 2 km (1.2 mi).

Because of their hopping body structure, their fight looks similar to human fight, pouncing and kicking. Fighting has been described in all species of kangaroos. Fights between kangaroos can be brief or long and ritualised. In highly competitive situations, such as males fighting for access to oestrous females or at limited drinking spots,  the fights are brief. Both sexes will fight for drinking spots, but long, ritualised fighting or "boxing" is largely done by males. Smaller males fight more often near females in oestrus, while the large males in consorts do not seem to get involved. Ritualised fights can arise suddenly  when males are grazing together. However, most fights are preceded by two males scratching and grooming each other. 

Like a street fight, these two kangaroos got into street fight and showed their coolest moves. One move requires tail standing. Even it can fight with a human. No wonder they behave like bipedal human.

Email ThisBlogThis!Share to XShare to FacebookShare to Pinterest

मेरी बसन्ती प्यारी बसन्ती

इजरायलमा जाडो अझै घटेको छैन । आजकल अलि फुर्सद त्यति छैन, फेरी बिजी भएको छु, व्यस्तताको सेरोफेरो सधै उस्तै हुने रहेछ, जति मिलाए पनि नहुने । फेसबुक होस् या ब्लग कतै पनि अपडेटेड भइएको छैन ।

कता हरायौ हँ ? इनबक्समा कतै कतै प्रश्नका हरफहरु झुन्डिएका छन । कहिलेकाही कतै पनि केही नगरी त्यतिकै चुपचाप 'बिन्दास' बसे के फरक पर्ला र ? फेरी अलि अलि सन्चो पनि त छैन ।

धेरै दिन पछि दौतरीका नेपालियन भेटिए गुगल च्याटमा । कृष्णपक्षको लेखाइ पातलिदै गएको उनको गुनासो थियो, र यो सही थियो । साहित्यिक कथा, कविता र थोत्रा मोत्रा गन्थन बाहेक म के लेख्छु र नेपालियन जी ? अनि आजकल यस्तो सिर्जना(?) पढेर बस्ने फुर्सद पो कसलाई होला र ? गफ मोडियो, 'हो त नपत्याए हेर्नुस न कसरी ओझेल परे किशुनजीका अगाडी नेपाली भाषा साहित्यका अमुल्य निधि - डायमण्ड समशेर राणा । नेपाली भाषा साहित्यका लागि उनले छाडेर गएका अमुल्य सम्पत्ति र उनको योगदान के नेपाली मिडियाको चर्चाका लागि अपुग थियो त ? पक्कै थिएन । तर सत्य यो पनि हो कि मिडियाले त्यो पस्कन्छ वा पस्कनु पर्छ, जुन पाठक वा दर्शकले ज्यादा रुचाउछ, त्यो उसको व्यवसायिक धर्म पनि हो ।

तर यस्तो राजनीतिको मसला मात्र मन पराउने पारखी किन भयौं त हामी ? कता कता छाती भित्र दुखेझैं प्रश्न उभियो ।

फेस्बुक र ट्वीटर तिर केही मित्रहरुको स्टाटस पढेपछि मलाइ नि यस्तै लाग्यो, श्रष्टाको अवसानपछि पोखिने लोकाचारका झुठा आँसुहरुमा पनि कन्जुस्याइ हुदो रहेछ, भएको देखियो । त्यसो त नेता किशुनजीका महत्ता र सम्मानप्रति कसैको असहमति छैन तर उनका अनगिन्ति समाचार तस्वीर र प्रत्यक्ष प्रसारण समेत गरेर पलपलका खबर प्रकाशन/ प्रसारण भैरहंदा कतिपय वेव साइटले अहिले सम्म मुख पृष्ठमा नै साहित्यकार राणा केवल बिरामी भएको देखि यता उनको देहावसानको खबर अपडेट नै गर्न भ्याएका छैनन् ।

फेसबुकमा मित्र अशोक पार्थिवले लेखेका छन -

• 

  अशोक पार्थिव तामाङ

  डायमण्ड शमसेरको मृत्युमा हामी साहित्य प्रेमीले मनमनै तोप पड्काएर बिदाई गर्यौं । जसलाई राज्यले सम्झिनुँ उचित ठानेन भने किसुनजीको मृत्युमा चाही पशुपतिको जंगल थर्किने गरी नेपाली सेनाले तोप पड्काएर बिदाई गर्यौ । धन्य होस् नेताहरूको बुद्दिलाई जसले यो देश तिनीहरूको मात्र ठानेका छन् । तर यो पनि नबिर्सिनु कि साहित्य, भाषा, संस्कृति ति मूला नेताहरू भन्दा पनि माथीको चिज हो जुन शताव्दियौं सम्म जिवित रहनेछ ।

Email ThisBlogThis!Share to XShare to FacebookShare to Pinterest

थेसिस लेख्ने-किन्नेहरु होशियार ! „Citation needed“

मास्टर थेसिस यहां लेखिन्छ भनेर टांसेका कम्प्युटर प्रिन्ट गरेका कागजहरु अचेल काठमाडौका गल्ली गल्लीमा देखिन्छ भनेर पढेको थिएं त्यो पनि जम्मा जम्मी १०,००० भन्दा कम मुल्यको ग्यारेण्टी सहित । लालू यादवले „हमारे राज्य मे कोइ भी अनपढ नही होना चाहिए“ सबको सर्टिफिकेट दे दो“ भनेर बिहारमा सर्टिफिकेट छ्याप छ्याप्ती पाइन्छ भन्ने जोक सुनिन्थ्यो पहिले । अचेल बिहारमा लालु राज खतम भए पनि नेपालमा लालु राज मौलाउदो छ ।

अब युरोपतिरको कुरा गरौं, जर्मनीमा एक जना अमेरिकी प्राध्यापकले नामको अगाडि डा लेख्दा झण्डै जेल जानु परेको । पुरानो कानुन अनुसार जर्मनि वा युरोप बाहिर पि एच डी गरेको मान्छेले यहां डा. लेख्न नपाउंदोरहेछ । तर एउटा प्रतिष्ठित संस्थाका डाइरेक्टर र हार्वाड युनिभर्सिटिको प्रोफेसर अफर छोडेर जर्मनी हानिएका प्रोफेसरलाई जेल हाल्ने कुरो पनि त भएन त्यसैले तुरुन्त सबै स्टेटका शिक्षा मन्त्रीहरु बसेर कानुन परिमार्जन गरी डा. लेख्न पाउने पारित भएपछि उनी जेल जानु परेन तर उनले त्यस पछि आफ्नो नेम प्लेट बाट डा. हटाएका छन भनेर पढेको थिएं ।

Email ThisBlogThis!Share to XShare to FacebookShare to Pinterest

टिपन टापन: लोभीपापी देखि अघोरीसम्म

धेरै दिन देखि केहि कुरा लेखौं भन्दा भन्दै पनि औंला चलाउन सकिएन। देशमा लोभीपापीहरुको खेल अझै टुंगिएको छैन। चुनाव-हरुवा प्रधानमन्त्री भयो भनेर कुर्लिनेहरु आंफै पांच पटक हार्दा पनि नपुगेर अझै पनि हार्न तम्सिदैछन। बेलाका नालायक माधव नेपाल र त्यो कुर्सीमा कि आंफु नत्र अर्कै जंगे वा हर्के आओस तर आफ्नै पार्टीको अर्कोले छुन पनि नपाओस भनेर जालो बुन्न खप्पिस प्रचण्डको लोभीपापी रुपी एक्टिङका चुट्किलाले दैनिक पत्रिका रंगिएकै थिए। यस्तो चहल पहलमा हामी जस्ता चक्रव्युहमा फसेका प्राणी रुमलिनु बाहेक अरु के नै गर्न सकिन्छ र! न त कमल हसनको “हिन्दुस्तानी” लाई व्यवहारमा उतार्न सकिन्छ न त “रंग दे वसन्ती” को आमिर खान लाई नै। वास्तवमा भन्दा नेपाल र नेपालीको नियति “पिपली लाईभ” को नत्थु रामको जस्तै छ। भारतमा मिडियाहरुले “पिपली लाईभ” लाई जन्म दिन्छन तर नेपालमा मिडियाहरुमा यति दम पलाइसकेको छैन। बरु नेपालमा त “पिपली लाईभ” पार्टी र नेताहरुको पेवा हो, र यो पेवा रुपी ब्यापार अझै वर्षौं फस्टाइरहनेछ। किनकि कोरा सपना देखाइदिनुस सयौं “नत्थुराम”हरु तयार छन बन्दुक बोक्न र अन्जानमा आहुति दिन। भाषा मात्र फरक छ, “पिपली”मा यसलाई “आत्महत्या” भनिन्छ भने नेपालमा “बलिदान”।

Email ThisBlogThis!Share to XShare to FacebookShare to Pinterest

अन्धविश्वास माथिको विश्वास ।

“Superstition is a credulous belief or notion, not based on reason or knowledge.”

अन्धविश्वास के हो ? भनेर विकिपेडिया हेर्ने हो भने सुरुमै यही वाक्य भेटिने छ । तर कुनै कारण वा ज्ञानमा आधारित नभएपनि यो अन्धविश्वासको जालो भने संसारभर नै फैलिएको छ।

बेलावखत अविकसित देश, गाँउघरका बासिन्दा वा कम शिक्षितवर्गलाई यसको ‘अनुयाई’ भनिने गरे पनि विश्वका अत्यन्तै विकसित देश, अन्तन्तै साक्षर वा विद्वत वर्ग वा प्रसीद्धि पाएका व्यक्ति विशेषहरु समेत कुनै न कुनै रुपमा केही न केही अन्धविश्वासको पकडमा आएको कुरा सुनिएको छ र सायद सुनिई रहने नै छ ।

कतै सानो अनुपातमा त कतै ठूलो अनुपातमा हुने मात्रै हो, तर खोजी गर्दै हिँडेमा धर्मभिरु राजाले खुर्सानीको धुप हालेर सत्ता जोगाउन खोजेको देखि धर्मै नमान्ने आधुनिक कम्युनिष्टहरु समेत भैंसी दोहन र यज्ञ यज्ञादी गरेर आ-आफ्नो परिचय दिएको हामीले देखेको धेरै भएको छैन ।

भौगोलिक आधारमा हेर्ने हो भने पनि लमजुङ देखि लण्डन सम्म, सींगापुर देखि जनकपुरसम्म सबैतिर यसको जड मज्जाले विस्तार भएको छ। भन्नलाइ गाउँले, निरक्षर वा साधारण मानिसहरु बढी अन्धविश्वासी हुने भनिए पनि प्राय: सहरमा बस्ने, विद्वान र विश्वकै चर्चित नेताहरू झनै यस मामिलामा बढी संलग्न रहेको समेत पाइएको छ । नेपालका जोगी र सन्यासीका पछिलाग्ने र हातमा नानाथरि औठीं धारण गरेर हिँड्ने आत्मविश्वासहिन नेताहरु मात्रै हैन्, हिटलर देखि रोनाल्ड रेगन जस्ता नेताहरु समेत आ-आफ्ना ज्योतिषहरुसंग सल्लाह गरेर मात्रै कुनै काम गर्थे भन्ने कुरा धेरै अगाडि नै प्रकाशीत भैसकेका छन् ।

Email ThisBlogThis!Share to XShare to FacebookShare to Pinterest

तिम्रो गाउं कुन हो?

भेट घाट हुन्छ,हाल खबारका कुरा गरिन्छ,बस्ने ठाउं सोधिन्छ,गाउं कुन हो भनिन्छ। सायद गाउं खाने कथा पनि यसरी नै सुरु भएको होला। यो गज्जबको नेपाली खेल हो। नेपालीको मौलिकपन जोगाउन र दौंतरीमा नेपालीपन झल्काउन एक बर्ष भन्दा बढी देखी गाउं कथा राख्दै आएको छु। यो अत्याधुनिक बिधुत्तिय जालोमा नेपाली परम्परा संबन्धी कुरा गर्दा निकै रोमान्चित भइन्छ। आखिर यो बिधुत्तिय जालो अर्धबस्त्र मोडललाई मात्र सुम्पिनु पर्छ भन्ने त छैन नी?

अहिलेको नेपाल अलिक अप्ठ्यारो समयमा गुज्रिएको छ। लोकतान्त्रिक गणतन्त्र आउंदा पनि जनतालाइ उही सास्ती छ। अझ डर मर्दो कुरा त के छ भने देशलाइ कसरी बांडफांड गरेर राज्य गर्ने त्यसलै सबैलाइ तर्साएको छ। सायद यसैले होला दौंतरीमा गाउं खाने कथामा उत्तर मिलाए पनि गाउं लिन धेरै हिच्काउनुहुन्छ।

देशमा अहिले जति अप्ठ्यारो परोस,नेपाल र नेपालीले एक दिन सहज रुपमा बस्न पाउन। स्वर्गको टुक्रा,जांहा हामी स्वनत्रता पूर्वक पाइला टेक्छौं त्यही नै हाम्रो गाउं रहोस। हाम्रा आंखाबाट अरुले नदेखुन,हाम्रो कलमबाट अरुले नलेखुन,हाम्रो गाउंमा अरु आएर नबसुन:हाम्रो जिवनमा अरुलाइ आएर खेल्न नदिउ हामी आफै आफ्नो जिबनमा रमाऔं - जय नेपाल।


Email ThisBlogThis!Share to XShare to FacebookShare to Pinterest

माईसंसारकी सुमिना बुझाइ ठाउंमा ल्याउने हो की?

सर्बप्रथम त कुकुरले आची खानु भन्दा पहिले डिस्को गएर समाचारमा छाएको मा बधाइ। सानै उमेरमा सेलीब्रिटी भएछौं,पत्रपत्रीकमा फोटो छापियो,११,१२ गन्दै गरे,अहिलेलाइ पत्रिकाकै थोपडामै गर्ब गरे। सरकाले अनुमती दिएको डिस्कोमा सबेरै पूगेकोमा स्विकार गर्यो। आखिर मान्छे नै उपस्थित भएपछी स्कुले ड्रेसको के कुरा भो र? बंक पार्टीमा
भेला भएकोमा गर्भ या हिनताबोध लिनु महत्ब होइन,खाने बेलामा हग्ने हग्ने बेलामा खाने त्यसमै कुरो टुंगियो,सायद त्यसैले लाज लाग्यो होला।

म त भन्छु एक दुइ जना बंक गरेर कुनै झुण्डमा नझ्याम्मिय कमसल नागरिक कसरी जन्मिन्छ। सबै असल नागरिक भए त जेलका कर्मचारीको भोली नै जागिर चट। यो हिनमय नौटंकी बर्तमान समयको नया आयाम हो भनेर सोच्नु बेकार हो। पौराणीक कालमा पनि दैत्य भएको कस्लाइ थाहा छैन? तिम्रा जेल नेलका टाइटुइ माइसंसारमा देखेको थिए। संसारै सांगुरो भएको अबस्थामा हलिउड स्टाइलका कथा दिनानु दिन पत्रपत्रिकमा आइरहन्छन। अमेरिकमा ११ बर्षको बच्चाले रक्सी पियो, नेपालमा ११ कक्षामा पढ्नेले बोतल समाते,यसमा संसारले नौलो मान्दैन। तिम्रो आपत्ती जनक अबस्थाको माने नबुझेकोमा ११-१० मा पुग्नु पर्ने भो। मान्छेको उमेर फरक हुन्छ त्यसै अनुसार उसको दिमागको बिकास हुन्छ। ११-१०मा पढ्नेले कती पय बयस्कका कुरा बुझाइको दायरा भन्दा पर हुन्छन। बिकसित देशमा ११-१०का लागी ब्यसकका संसारबाट कानुनले नै नजिक आउन अनुमती दिंदैन। तर १०+१मा पूगेकाले आफूले बयस्क ठान्दा ठान्दै बुझाइ बयस्कमा नआउनुमा मलाइ छक्क परू परू लाग्यो।

प्रहरी नायब उपरीक्षक राधिका खड्का को हुन परिचय चाहिएन,सरकारी बर्दीमा उनी आउछिन त उनको बोलीनै कानुन हो। कानुनको खिलाफमा जानु म उचित ठान्दीन। उनी कसरी जन्मिन?उनका बुवाले हलो जोतेर पक्कै उनलाइ भेटाएका होइनन,नत न‍-सुमिनालाइ? सुमिना तिम्रो बुझाइ सोझाउन माथीका पाठ उपपाठ बाचन गरेको होइन। तर सार्बजनिक अबस्थामा योनजन्य क्रियक्रलापमा प्रहरीले हात किन लगायो भनेर प्रश्न सोध्यौ। यसमै हांसो उठ्यो। हास्न पनि ठिक होइन कि, म पाइला पछाडी हटाउंदै छु। प्रहरीले बटौलीको डांका समात्ने मात्र होइन समाजमा असान्धर्भिक हर कुरा प्रहरीको चासोको बिषय हुन्छ। आफ्नो अधिकारमा जे गर्न पनि सकिन्छ तर समाजमा कानुन छ,त्यसको हेक्का प्रशासनले गर्छ। बाटोमा नांगै हिन्नु आफ्नो अधिकार होला तर त्यसमा अरुलाइ असर पर्छ कि पर्दैन त्यो प्रहरीले बिचार गर्छ,अरुलाइ असर पारे पुलिस हत्कडी लिएर जाइ लागे कामी गाली नबर्साउनु,बरु आफ्नो बुझाइ ठाउंमा ल्याउनु।

(यो ब्लग सुमिनाको ब्लगमा आधारित)

Email ThisBlogThis!Share to XShare to FacebookShare to Pinterest

कहिले बाढी कहिले खाली

कहिले बाढी कहिले खाली। जिमेल,फेसबुक च्याटमा भेटींदा प्राय साथीहरुले भन्ने कुरा हो यो। हुन पनि कहिले कांही दौंतरीमा यस्तै हुन पूग्छ। कहिले एकै दिनमा ३-४ वटा लेख आउंछन कहिले भने ३-४ दिनसम्म एउटा ब्लग पनि आउंदैनन। हुन त साथीहरुले ठिकै भन्नुभएको हो,एकैनासमा लेख आए पो मज्जा आउंछ। कहिले पढ्न नै नभ्याइने गरी आउने कहिले पढ्न खोज्दा पनि नपाइने,उहांहरुको गुनासो एक मानेमा ठिक पनि हो।

दौंतरी पाठक माझ आएको करिब साढे दुई बर्ष भयो। नामै दौंतरी कामै दौंतरी भने जस्तो साथी भाइहरु जस्जस्लाइ फूर्सत या लेख्न समय हुन्छ उहांहुरले नै यो ब्लग ओगट्दै आउनुभएको छ। दौंतरीकै लेखक बाहेक अन्य मित्रहरुले पनि फाट्टफुट्ट दौंतरीमा लेख्ने गर्नुहुन्छ। पाहुना लेखकका लेख कतिपय डुब्लीकेट त्रिप्लीकेट आदी हुने तथा केहीमा क्वालीटीमा कमी हुने गर्दा पाहुनाका लेख बिगतमा ह्वात्तै घटेको छ। असल र राम्रा लेख आए पाहुनाका लेखले दौंतरीमा पक्कै पनि स्थान पाउनेछन।

दौंतरी लेखकहरु भने केहीलाइ ब्यस्तता लागेको छ केही लेख्नै अस्ताउनु भएको छ। केही भने फाट्ट फुट्ट लेखीरहुनु भएको छ। खासमा पाना भर्नकै लागी लेख्न भन्दा पढ्ने खाले लेख आउनु नै राम्रो हुन्छ्। फेरी कतिलाइ त लेख्न मुढ या समय चाहिन्छ। मलाइ लेख्न भने कुनै मनमा खाएको बिषय आयो भने मात्र ब्लगका लागी सामाग्री टाइप गर्छु। हुन त केही बिषयमा ब्लग लेख्ने भनेर सामाग्री पनि तयार पारेको छु। कतीपय केही समय पछी असान्धर्भिक हुने र कतीपय आफूलाइ यस्तोमा पनि के लेख्ने भन्ने महशुस हुनेहुनाले डिलीट गरेको छु। कहिले भने लौ अब लेख भएन केही त लेख्नु पर्यो भनेर लेख्दा लेख्दा फुत्त अर्कै साथीको लेख आइसकेको हुन्छ। अनी १-२ दिन लेखलाइ यता उता मिलाउंदै पर्खन्छु।

लेख्दै जांदा अचम्मको बानी पर्दोरहेछ। कुन राख्दा लेखमा बेमेल खाने हो कुन लेख्दा क्रम मिल्ने या नमिल्ने हो आदी हेक्का राख्ने थालिंदो रहेछ। समग्रमा के लाग्यो भने ब्लग लेख्दा आफ्नो प्रस्तुती कलामा निकै सुधार आउंदो रहेछ। ब्लग लेखनीले ब्लगमा मात्रै होइन आफ्नो अन्य फांटमा पनि सहि तरिकाले प्रश्तुत गर्न सहयोग गर्दो रहेछ। तसर्थ नया,पूराना तथा पाहुना लेखकहरु लेखन जारी राख्नुहोस। लेखाइका राम्रा आयाम अनगिन्ती छन। पाठकहरुले पनि आफ्ना चोटीला तथा गहकिला बहस कायम नै राख्नुहोला। ब्लग लेखाइ र पढाइको मज्जा नै यसैमा छ।

Email ThisBlogThis!Share to XShare to FacebookShare to Pinterest

Mankato Level Examination

केही समय पहिले अमेरिकाको म्यान्केटो स्थित Minnesota State University, Mankato मा नेपाली प्रोग्राम हेर्न जाने मौका मिलेको थियो। प्राय नेपाली प्रोग्राममा जांदा कुनै रमाइलो कुरा भिडियोमा कैद गरेर पाठक समक्ष बाढ्ने प्रयास गर्दछु। कार्यक्रम तालीकामा दोहोरी गित पनि थियो। यही रमाइलो प्रस्तुतीलाइ कैद गर्न समय कुरेर बसें। दोहोरी गित कैद त गरें तर दोहोरी गितको प्रस्तुती सार्है कमसल भएकोले तपाइको समय बर्बाद गर्न उचित ठानिन। दोहोरीमा महिला समुहले भने पुरुषहरुको तुलनामा राम्रो नै गरेका थिए है। हुन त उक्त कार्यक्रममा अन्य राम्रा प्रस्तुती नभएका भने होइनन। उदाहरणको रुपमा यांहा प्रस्तुत मण्डलालाई नै हरौं। तर त्रुटीपूर्ण र फितलो प्रस्तुतीले सबै रमाइला कुरा खल्लो बनाइदियो। यसो र उसो भनेर MSUका बिध्धार्थीको मनोबल गिराउन भने मेरो उदेष्य होइन,अर्को साल राम्रो प्रस्तुती गर्नुहोला,तपाईहरुको बखान गरेर पक्कै दौंतरीमा केही कोर्ने छु।

अहिलेलाइ भने उक्त प्रोग्रममा सोधिएका प्रश्न र कार्यक्रम तालिकामा लेखिएका सामाग्री तपाइहरु समक्ष राख्दैछु। तपाइले उक्त कार्यक्रममा भनिएका उत्तरसंग उत्तर मिलाए तपाइ पनि Minnesota State University, Mankatoबाट दिक्षान्त हुनुहुनेछ।

नेपाललाइ कुन कुन देशका सिमानाले छोएका छन?

नेपालको राष्ट्रिय रंग के हो?

नेपाली राष्ट्रिय झण्डामा कतिबटा त्रिभुज छन?

काठमाण्डौ हिउं पर्ने स्थान हो कि होइन?

Email ThisBlogThis!Share to XShare to FacebookShare to Pinterest