प्रधानमन्त्री बालेन नबोल्नुको रहस्य

नेपालको प्रधानमन्त्री धेरै नबोल्नुको रहस्य यस्तो पनि हुन सक्छ ।

India raises fuel prices as rupee nears record low

 The Indian rupee has fallen over 6% this year amid high oil prices, foreign outflows, and geopolitical tensions. The Indian rupee, which has been sliding to new lows in recent sessions, is expected to remain under pressure on Friday, with rising U.S. Treasury yields boosting the dollar and compounding the already significant strain from high crude oil prices.

The rupee is expected to open in the 95.80–95.90 range, traders say, after settling at 95.7625 per dollar on Thursday. It hit a lifetime low of 95.9575 per dollar in Thursday trading before paring some losses.

State-run retailers raised petrol and diesel prices by 3 rupees per liter as the rupee struggles near record lows. The central bank of India is selling reserves and exploring measures to boost dollar inflows to stabilize the currency.

 Not only Nepal currency is tied to Indian currency, all the oil Nepal comes from India. 

Popular Prime Minister whose sudden rise from rapper to the Prime Minister seems to be having all his ducks in a row. Can Balen hold the price of Petrol? 

हान्टाभाइरस के हो?

हान्टाभाइरस (Hantavirus) मुसाबाट सर्ने भाइरसहरूको एउटा समूह हो, जसले मानिसमा गम्भीर र घातक श्वासप्रश्वास वा मिर्गौला सम्बन्धी रोगहरू निम्त्याउन सक्छ। मानिसहरू सामान्यतया संक्रमित मुसाको पिसाब, दिसा वा र्‍यालबाट निस्कने हावाका कणहरू सासको माध्यमबाट लिँदा यो भाइरसको चपेटामा पर्छन्, जुन प्रायः फोहोर ठाउँहरू सफा गर्दा हुने गर्छ। यो मानिसमा सर्ने अन्य धेरै भाइरसहरू जस्तै हो। यो कोभिडसँग पनि मिल्दोजुल्दो छ, जसले विश्वलाई नै ठप्प पारेको थियो।

हान्टाभाइरस र कोभिड-१९ बीचको मुख्य भिन्नता यो हो कि हान्टाभाइरस मुख्यतया मुसाबाट मानिसमा सर्ने रोग (zoonotic disease) हो, जबकि कोभिड-१९ मानिसबाट मानिसमा सर्ने अत्यन्त संक्रामक श्वासप्रश्वास भाइरस हो। दुवैले गम्भीर श्वासप्रश्वास समस्या निम्त्याउन सके पनि, प्रति-केसको आधारमा हान्टाभाइरस कोभिड भन्दा निकै बढी घातक छ। तर, यो मानिसहरू बीच प्रभावकारी रूपमा नसर्ने हुनाले यसले महामारीको रूप लिने सम्भावना भने निकै कम हुन्छ।

कोभिड-१९ द्रुत रूपमा महामारीको स्तरमा पुग्न सक्छ; यो हावामा रहिरहन्छ र एउटै कोठामा रहेका ठूला समूहलाई संक्रमित गर्न सक्छ। अर्कोतर्फ, हान्टाभाइरसको मानिसबाट मानिसमा संक्रमण लामो समयसम्म नजिकको सम्पर्कमा रहँदा मात्र सम्भव हुन्छ। यो निकै पहिलेदेखि अस्तित्वमा रहेको फरक खालको भाइरस हो। यो कोभिड जस्तो महामारीको सुरुवात होइन; यो त जहाज जस्तो एउटा सीमित क्षेत्रमा देखिएको प्रकोप मात्र हो। सन् २०१८-२०१९ मा अर्जेन्टिनामा पनि यस्तै अवस्था थियो, जहाँ लक्षण देखिएका एक व्यक्ति सामाजिक भेलामा जाँदा धेरै मानिस संक्रमित भएका थिए। अहिलेको अवस्था पनि त्यस्तै छ, यो एक सीमित ठाउँ र नजिकको सम्पर्कका कारण एउटा समूहमा फैलिरहेको छ।

हालै क्रुज जहाजमा देखिएको प्रकोपमा 'एन्डेस स्ट्रेन' (Andes strain) देखिएको छ, जुन मानिसबाट मानिसमा सर्ने ज्ञात भएको एक मात्र प्रकार हो। यद्यपि, यसको संक्रमणका लागि अझै पनि अत्यन्त नजिकको र घनिष्ठ सम्पर्क आवश्यक पर्दछ। विश्व स्वास्थ्य संगठन (WHO) का महानिर्देशकका अनुसार, "एन्डेस भाइरसको लक्षण देखिन लाग्ने समय (incubation period) ६ हप्तासम्म हुन सक्ने भएकाले थप केसहरू रिपोर्ट हुन सक्छन्। यो एक गम्भीर घटना भए तापनि, WHO ले जनस्वास्थ्य जोखिमलाई भने कमै आँकलन गरेको छ।"

विश्वकप २०२६ का टिकटहरू (World Cup 2026 Tickets) - Shocking!

 

२०२६ मा आयोजना हुने विश्वकप इतिहासकै सबैभन्दा ठूलो फुटबल प्रतियोगिता बन्ने अपेक्षा गरिएको छ। FIFA द्वारा आयोजना गरिने यस प्रतियोगितामा ४८ टोली सहभागी हुनेछन्, जसले टिकटको माग, मूल्य र प्रतिस्पर्धालाई अझै रोचक बनाएको छ।

विश्वकपका टिकटहरू मुख्यतः FIFA को आधिकारिक प्लेटफर्ममार्फत बिक्री भइरहेका छन्। टिकट बिक्री विभिन्न चरणमा गरिन्छ—पहिलो चरणमा लटरी प्रणाली, त्यसपछि “पहिले आउनेलाई पहिले” आधारमा, र अन्तिम समयमा बाँकी टिकट खुला बिक्रीमा राखिन्छ। साथै, आधिकारिक पुनर्विक्रय (Resale) प्रणाली पनि उपलब्ध छ, जहाँ फ्यानहरूले टिकट किनबेच गर्न सक्छन्।

सामान्यतया समूह चरणका खेलहरूका टिकट करिब $50 (नेपाली रुपैयाँमा झण्डै ६,५००) बाट सुरु  हुन्छ। फाइनल टिकटहरू  $10,000 वा त्योभन्दा बढी (नेपाली रुपैयाँमा लाखौँसम्म) पुग्न सक्छन्।

 २०२६ फिफा विश्वकपको टिकट मूल्यले नयाँ कीर्तिमान कायम गरेको छ, जसमा फाइनल खेलको पुन: बिक्री (resale) टिकटको मूल्य प्रति टिकट २० लाख डलर (करिब २६ करोड नेपाली रुपैयाँ) भन्दा बढी तोकिएको छ।

हालसम्म विश्वकपका लाखौँ टिकटहरू बिक्री भइसकेका छन्, र कुल उपलब्ध टिकट संख्या करिब ६–७ मिलियन हुने अनुमान छ। माग अत्यन्तै उच्च भएकाले धेरैजसो टिकटहरू छिट्टै सकिने सम्भावना रहेको छ।

यस विश्वकपमा परम्परागत रूपमा बलिया मानिने टोलीहरूमा Argentina, France , Brazil , England र Spain  रहेका छन्। कमजोर टोलीहरू New Zealand र Uzbekistan  रहेका छन्। तर विश्वकपमा कहिलेकाहीँ कमजोर टोलीहरूले पनि अप्रत्याशित प्रदर्शन गर्न सक्छन्।

बालेनको भाषण

 प्रधानमन्त्री बालेन धेरै भाषण नगर्ने नेतामा गनिन्छन्। चुनाव ताका कतिपयले त उनले हात मात्रै मिलाएर हिँडेको पनि भनेका थिए। अहिले पनि उनको खासै भाषण देखिँदैन। तर उनले फेसबुकमा नियमित आफ्ना कुरा राख्दै आएका छन्। उनले वाचा गरेका १०० वटा बुँदा मध्ये सुकुम्बासी र सरकारी जग्गाको समस्या २ वटा परेका छन्, जसमा सरकारले काम गरिरहेको छ। बाँकी ९८ वटा वाचाहरू पनि छन्, आशा गरौँ ती पनि सबै पूरा हुनेछन्। बाँकी रह्यो बालेनको भाषण। यो बालेनको सुकुम्बासी सम्बन्धी भाषण हो। 

बिर्सनुभयो कि सम्झनुहुन्छ, हरेक वर्षको बाढीका कारण काठमाडौँका नदीकिनारमा रहेका हजारौँ मानिस ज्यान मात्र जोगाएर आफ्ना सबै सामान छोड्दै भाग्नुपरेको अनि सरकारले उद्धार गर्नुपरेको दृश्य!

यो वर्षौँदेखिको समस्या हो र हरेक वर्ष दोहोरिने नियति पनि। यो समस्यालाई अब आउने वर्षका लागि थाती नराखी उहाँहरूलाई सुरक्षित रूपमा बसोबासको व्यवस्था मिलाउनुपर्छ भनेर मैले बारम्बार लेख्दै र भन्दै आएको छु।

सोच्नुहोस् त, अब पनि कुनै ठुलो दुर्घटना कुन दिन आउँछ भनेर कुर्दै बस्ने हो र हामी? उहाँहरूको जीवनसँग खेलबाड गर्दै त्यही हालमा छोडेर अधिकार र भोटको राजनीति यसरी नै सधैँ गरिरहने? उहाँहरूलाई उचित ठाउँमा व्यवस्थापन गर्नु उपयुक्त हुन्छ कि जसरी वर्षौँदेखि झुलाइयो, त्यसै गरी अबका वर्षहरूमा पनि झुलाइराख्नु? नागरिकका रूपमा उहाँहरूले पाउने अधिकार त्यही अव्यवस्थित र डुबानको जोखिम भएको ठाउँमा बसिरहनु हो कि त्योभन्दा सुरक्षित ठाउँमा जानु हो? पक्कै पनि जोखिमरहित व्यवस्थापन उहाँहरूको अधिकार हो।

त्यस्तै, नदी र खोला किनारमा रहेका यस्ता बस्तीहरूका कारण ढल निकास प्रणाली निर्माणमा अवरोध पुग्दा उपत्यका नै फोहोर र नदीखोलाहरू दुर्गन्धित भइरहेका छन्। यो स्थानान्तरणले काठमाडौँको ढल निकास प्रणालीलाई सहज बनाउनेछ। यी विविध कारणले नै थापाथली, गैरीगाउँ अनि मनोहरा लगायत काठमाडौँका खोला किनारमा जोखिमपूर्ण अवस्थामा रहेका उहाँहरूलाई बल प्रयोग नगरी, मानवीयतालाई ख्याल गर्दै सुरक्षित रूपमा स्थानान्तरण गर्न लागिएको हो।

मैले उम्मेदवारका रूपमा झापामा गरेको वाचा, वरिष्ठ नेताका रूपमा राष्ट्रिय स्वतन्त्र पार्टीको वाचापत्रमा लेखिएको प्रतिबद्धता अनि प्रधानमन्त्रीका रूपमा छानिएका ‘सरकारका १०० वटा गर्नै पर्ने काम’ (सुकुम्बासी व्यवस्थापन बुँदा ९१ र सरकारी जग्गा अतिक्रमण तथा कब्जा रोक्ने बुँदा ९२) हामीले बिर्सिएका छैनौँ। ती वाचा पूरा गर्न हामी आन्तरिक रूपमा तयारी गरिरहेका छौँ।

काठमाडौँका खोला किनार बाहेक अरू हजारौँ परिवार छन्, जो वास्तवमै पीडित छन्। अनि देशभर लाखौँ सुकुम्बासी छन्। त्यहाँको र यहाँको समस्या बिल्कुलै फरक हो। हामी सरकारमा छौँ; अतिक्रमणकारी र सुकुम्बासी छुट्याउने नै छौँ। देशभरका वास्तविक सुकुम्बासीका लागि प्रक्रिया पूर्याएर यथाशक्य चाँडो जग्गा वितरण गर्नेछौँ। वर्षौँ पुरानो यो समस्याको स्थायी समाधान यो सरकारले गर्नेछ।

ढुक्क हुनुहोस्।

के बालेनले देशैभरि डोजर चलाउलान्?

 

काठमाडौंको सिनामंगलस्थित सुकुम्बासी बस्तीमा घर-टहरा भत्काउन थालिएको छ।  थापाथलीस्थित सुकुम्बासी बस्ती भत्काइसकेर गैह्रीगाउँमा भत्काउन थालेको हो।थापाथली क्षेत्रमा रहेको बस्ती खाली गराएपछि  गैरीगाउँ क्षेत्रमा भत्काउने अभियान सञ्चालन भइरहेको छ। 

ती झुपडी तथा अन्य भौतिक संरचना मान्छे हटेपछि केही घन्टामै डोजर चलाएर भत्काइएको थियो। गैह्रीगाउँमा भने झुपडी सँगसँगै केही पक्की घर पनि भएकाले भत्काउन समय लाग्ने देखिएको छ।

सार्वजनिकस्थल अतिक्रमण गरी निर्माण गरिएका संरचना तथा बस्ती सरकारको निर्देशनअनुसार भत्काउने अभियान सुरु गरिएको हो। बस्ती भत्काउन नेपाल प्रहरी, सशस्त्र प्रहरी बल तथा काठमाडौँ महानगर प्रहरीको संयुक्त टोली परिचालन गरिएको छ।

 सुकुमवासीलाई अस्थायी बसोबास गराउन लागि नागार्जुन नगरपालिका–१ स्थित सरकारी भवन सफा गर्न लागिएको छ । खबरअनुसार केही परिवार यहाँ आएर पनि सरकारले तोकेको ठाउँमा नबस्ने भनी निस्किएका छन्। कतिपय घरमा त भाडामा मान्छे बसोबास गरिरहेका छन्। उनीहरूले सडकपट्टि पसल पनि चलाइरहेका छन् ।

देशको राजधानीमा दशकौँदेखि देशको सार्वजनिक जग्गामा बसेकाहरूलाई कसरी एकै रातमा बालेन सरकार ले खाली गर्‍यो? के यसरी नै देशभरि विकृति छ त? छ भने, बालेन सरकार ले नेपालभरि नै त्यो विकृतिको जालो तोड्न डोजर चलाउला ? 

’

बालेनको हिसाब

 बालेनको हिसाब, २६  दिनमा २ वोटा मन्त्रिलाई पेन्सन !!!

सगरमाथाको बेइज्जती - Fake Rescue at Mt Everest

 

सगरमाथा र शेर्पा भन्नासाथ पश्चिमी देशहरूमा ठूलो विश्वास र सम्मानका साथ हेरिन्थ्यो। विश्वको सर्वोच्च शिखर र त्यहाँको आरोहणमा जीवन समर्पण गर्ने शेर्पाहरूको साहस, इमानदारी र व्यावसायिकताको विश्वभर प्रशंसा हुन्थ्यो।

तर अहिले यी दुवै शब्द ठगीको धन्दासँग जोडिएर आएका छन्। हालैका समाचारहरूले यो विषयलाई मुख्य समाचारमा राखेका छन्। मुख्य रूपमा एभरेष्टका गाइडहरू लाई ठगीको धन्दामा सक्रिय रहेको आरोप लगाइएको छ (Fake Rescue at Mt Everest)।

एभरेष्टका गाइडहरूमाथि विदेशी आरोहीहरूलाई गोप्य रूपमा औषधि खुवाएर महँगो हेलिकप्टर उद्धार गराउने २० मिलियन अमेरिकी डलर (लगभग २७ करोड नेपाली रुपैयाँ) को बीमा ठगी गरेको आरोप लागेको छ।

अनुसन्धानकर्ताहरूका अनुसार गाइडहरूले हेलिकप्टर उद्धार गराउन विभिन्न तरिका अपनाएका थिए — जस्तै कृत्रिम चिकित्सकीय आपतकालिन नाटक गर्नु, खानामा ठूलो मात्रामा बेकिङ पाउडर (baking powder) मिसाएर ग्यास्ट्रिक डिस्ट्रेस (पेट दुख्ने) लक्षण देखाउनु, जुन सामान्यतया altitude sickness सँग जोडिन्छ। अरूलाई अत्यधिक पानीसँग औषधि खुवाएर लक्षण ट्रिगर गरिएको थियो।

आरोहीहरूले बान्ता, चक्कर लाग्ने वा शरीर दुख्ने जस्ता लक्षण देखाएपछि उनीहरूलाई तल झर्न सल्लाह दिइन्थ्यो र महँगो आपतकालिन हेलिकप्टर उद्धारमा सहमत गराइन्थ्यो। प्रहरीका अनुसार अपरेटरहरूले त्यसपछि नक्कली चिकित्सकीय र उडान कागजात बनाएर अन्तर्राष्ट्रिय ट्राभल इन्स्योरेन्स कम्पनीबाट खर्च दाबी गर्थे।

यो घटनाले सगरमाथा र शेर्पा समुदायको छविमाथि ठूलो धक्का पुगेको छ। पहिले जसरी पश्चिमी पर्यटकहरूले शेर्पाहरूलाई विश्वास गर्थे, अब त्यो विश्वासमा ठेस पुग्ने देखिन्छ।

वाचा कसम किरिया

प्रधानमन्त्री बालेन शाहको  सरकारको  सार्वजनिक १०० बुँदे   ।

क) साझा प्रतिबद्धता, समन्वय र जनविश्वास

१. सम्वत् २०८२ फागुन २१ मा सम्पन्न आम निर्वाचनलाई स्वच्छ, निष्पक्ष र स्वतन्त्र वातावरणमा सफलतापूर्वक सम्पन्न गराउन योगदान पुर्‍याउने तत्कालीन सुशिला काकी नेतृत्वको सरकार, निर्वाचन आयोग, सुरक्षा निकाय, कर्मचारी, सञ्चारकर्मी तथा सम्पूर्ण मतदाताप्रति हार्दिक आभार प्रकट गर्ने।

२. सरकारको समग्र कार्यसम्पादनलाई नतिजामुखी, प्रभावकारी, मापनयोग्य र जवाफदेही बनाउन तथा नागरिक जीवनमा प्रत्यक्ष सुधार ल्याउने ढाँचामा रूपान्तरण गरी नतिजामा आधारित शासकीय प्रबन्ध (Delivery-Based Governance) लागू गर्ने। यसको लागि प्रत्येक मन्त्रालयले ७ दिनभित्र प्रमुख १० कार्य, तिनका समयसीमा, जिम्मेवार अधिकारी र प्रमुख कार्यसम्पादन सूचकसहितको कार्ययोजना तयार गरी कार्यान्वयनमा लैजाने। ती कार्यहरूको मासिक प्रगति प्रधानमन्त्री तथा मन्त्रिपरिषद्को कार्यालयमा पेश गर्ने व्यवस्था मिलाई उक्त कार्यालयमार्फत नियमित अनुमोदन, मूल्याङ्कन तथा सार्वजनिक रिपोर्टिङ सुनिश्चित गर्ने।

३. नेपालको संविधानको मूल मर्म, लोकतान्त्रिक प्रणालीको सुदृढीकरण तथा निर्वाचनमार्फत व्यक्त जनादेशलाई संस्थागत रूपले कार्यान्वयन गर्न निर्वाचनमा सहभागी सबै राजनीतिक दलका घोषणापत्र, वाचापत्र तथा प्रतिबद्धतापत्रहरूमा समावेश कार्यान्वयनयोग्य विषयहरूको संश्लेषण गरी “राष्ट्रिय प्रतिबद्धता” तयार गर्ने एवं सोमा नेपाल सरकारको साझा स्वामित्व स्थापित गर्ने। उक्त प्रतिबद्धतालाई वार्षिक नीति तथा कार्यक्रम, बजेट तथा सुधार एजेण्डासँग आबद्ध गरी तत्कालैदेखि कार्यान्वयन गर्न तत्काल प्रधानमन्त्री तथा मन्त्रिपरिषद्को कार्यालय अघिल्लो आवश्यक संरचना स्थापना गरी जिम्मेवारी दिने।

कृत्रिम सौन्दर्य

ब्रिटिश रियालिटी शो Botched का स्टार, इङ्ल्यान्डको बासिन्दा Jordan James Parke "Lip King", जसले प्लास्टिक सर्जरीमा $१५०,००० भन्दा बढी खर्च गरेको रिपोर्ट थियो, फेब्रुअरीमा बितेका छन्।

मेट्रोपोलिटन पुलिसको विज्ञप्तिअनुसार, लन्डन एम्बुलेन्स सेवाले लिन्कन प्लाजा, क्यानरी वार्फमा बेहोस ३४ वर्षीय पुरुषको रिपोर्ट गरेपछि उनीहरूलाई बोलाएको थियो। उनलाई घटनास्थलमै मृत घोषित गरियो। ३४ वर्षका Jordan James Parke, लन्डनमा बेहोस अवस्थामा फेला परेका थिए र घटनास्थलमै मृत घोषित भए।

पुलिसले उनको मृत्युलाई अनुसन्धान गरिरहेका छन्, जुन कस्मेटिक प्रक्रियासँग जोडिएको हुन सक्छ; हत्या (manslaughter) को आरोपमा दुई जना संदिग्धहरूलाई पक्राउ गरिएको छ।

प्लास्टिक सर्जरीमा $१५०,००० भन्दा बढी खर्च गरेको लागि चिनिने Parke ले Botched मा देखा परेका थिए र पहिलेका प्रक्रियाहरूका कारण कानुनी समस्या सामना गरेका थिए। १९ वर्षको उमेरदेखि प्लास्टिक सर्जरीको यात्रा सुरु गरेका Parke ले दर्जनौं कस्मेटिक प्रक्रियाहरू गरेका थिए, जसमा एकभन्दा बढी नाकको सर्जरी, घाँटी, ओठ र जबडामा फिलर, BBL र चिन इम्प्लान्ट समावेश छन्।

प्लास्टिक सर्जरीको सीमालाई अत्यधिक तन्काउनु राम्रो होइन। सौन्दर्य भनेको के हो? मानिसहरूको फरक-फरक मत हुन्छ। तर कृत्रिम सौन्दर्यको लागि अत्यधिक प्रयास गर्नु विनाशकारी हुन सक्छ।

८८ अर्बको आन्दोलनको प्रतिवेदन

 

प्रधानमन्त्री सुशीला कार्कीको सरकारले जेनजी आन्दोलन जाँचबुझ आयोगको प्रतिवेदन सार्वजनिक गर्ने निर्णय गरेको छ ।

कार्कीले भदौ २३ र २४ गते भएका घटनासम्बन्धी जाँचबुझ आयोग २०८२ को प्रतिवेदन सार्वजनिक गर्ने निर्णय गरेकी हुन् । उक्त प्रतिवेदन संघीय संसद सचिवालयको पुस्तकालयमा अभिलेखका रूपमा राखेर सार्वजनिक गरिने निर्णय गरिएको छ ।

जेनजीमा आन्दोलन ७६ जनाको मृत्यु भएको थियो। नेपाल सेनाको आधिकारिक प्रतिवेदन अनुसार, तीमध्ये २२ जना प्रदर्शनकारी, ३ जना प्रहरी अधिकारी र १० जना कैदी थिए। ती कैदीहरूलाई भाग्नबाट रोक्न गोली हानिएको थियो। कुल घाइतेको संख्या २,००० भन्दा बढी थियो।

जेनजी आन्दोलनले नेपालको ४२ अर्ब अमेरिकी डलर (करिब ६३ खर्ब नेपाली रुपैयाँ) बराबरको अर्थतन्त्रलाई ५८६ मिलियन अमेरिकी डलर (करिब ८८ अर्ब नेपाली रुपैयाँ) भन्दा बढी घाटा पुर्‍याएको थियो।