आचार्य प्रभा (दमक झापा )
हो,युवाहरु बंगलादेशकी शेख हासिना, गत वर्ष विद्यार्थी आन्दोलनकारीमाथि घातक दमन गरेको अभियोगमा सोमबार अनुपस्थितिमा मृत्युदण्डको सजाय सुनाइएकी छिन्। दक्षिण एसियाली राष्ट्र बंगलादेशमा आधा शताब्दीसम्म प्रभुत्व जमाएकी हासिना रक्तपातमै आधारित राजनीतिक करियरकी धनी छिन्।
स्वतन्त्रता नेता तथा आफ्ना पिता शेख मुजिबुर रहमान र परिवारका अधिकांश सदस्यको सैनिक ‘कू’ मा हत्या भएपछि उनी अचानक चर्चामा आइन्। सुरुमा प्रजातन्त्रका लागि लडेकी हासिना लामो समय प्रधानमन्त्री रहँदा भने विपक्षी नेतालाई पक्राउ गर्ने, अभिव्यक्ति स्वतन्त्रता कुण्ठित पार्ने र असहमति दबाउने काममा संलग्न भइन्। विद्यार्थी नेतृत्वको विद्रोहका क्रममा सयौंको ज्यान गएपछि राजीनामा दिएर भारत भागेकी हासिना १५ महिनापछि राजधानी ढाकाको अदालतद्वारा घातक बल प्रयोगको आदेश दिएको ठहर गरिएकी छिन्।
७८ वर्षीया हासिनामाथि सत्ताको दुरुपयोग गरेको व्यापक आलोचना भए पनि मुस्लिम बहुल १७ करोड जनसंख्या भएको देशको अर्थतन्त्र उकास्ने श्रेय उनलाई दिइन्छ। छिमेकी म्यानमारबाट प्रताडित भएर भागेका रोहिङ्ग्या मुस्लिमलाई शरण दिएकोमा उनले अन्तर्राष्ट्रिय प्रशंसा पनि पाएकी थिइन्।
तर पाँचौँ कार्यकाल जितेको सात महिनाभन्दा कम समयमै उनको पतन भयो। सुरुमा रोजगारी कोटाका विषयमा शुरू भएको आन्दोलन उनको बहिर्गमनको मागसहित ठूलो आन्दोलनमा परिणत भयो।
भारतमा निर्वासित हासिनाले आफूमाथि लागेका आरोप अस्वीकार गरेकी छिन् र फैसला “पक्षपाती र राजनीतिक प्रेरित” भएको बताएकी छिन्।
भिडियोमा पुल भत्किने क्षण देखिन्छ, जहाँ धुलो माथि उड्दै सडक सयौं मिटर तल खस्छ। पुलका ठूला खण्डहरू हराएको र बाँकी सडक नदीमाथि झुण्डिएको छ, जहाँ उद्धार तथा निरीक्षण टोलीले क्षेत्रलाई घेरा हालेका छन्। नजिकैका ढलानहरूमा चिरा परेको र जमिन स्पष्ट रूपमा चलमलाएको छ।
सिचुआन र तिब्बती पठारबीचको सम्पर्क बलियो बनाउन बनाइएको हङ्की पुल यसै वर्ष पूरा भएको थियो। यसको ठेकेदार सिचुआन रोड एण्ड ब्रिज ग्रुप थियो ।
नेपालमा, विशेष गरी उत्तरी भागमा, यस्तो प्रकारको पहिरो निकै पटक जाने गर्छ। कहिलेकाहीँ सुक्खा पहिरो पनि जान्छ, जसले पुल, सडक र गाउँहरू नै नष्ट गरिदिन्छ।
हिमालको फेदीमा जन्मेको राजेशलाई अमेरिकाको चमकले सधैं तान्यो। गाउँमा टीभी हेर्दा न्यूयोर्कका गगनचुम्बी भवनहरू देख्दा उसको मन उड्थ्यो। "अमेरिका गए पैसा कमाउँछु, घर बनाउँछु," ऊ सपनामा डुब्थ्यो। भिसा पाउन असम्भव, पैसा थिएन। साथीले भन्यो, "डन्की रुटबाट ब्राजिल हुँदै अमेरिका जान सकिन्छ।"
राजेशले निर्णय गर्यो। घरमा आमाबुवालाई "कामको सिलसिलामा विदेश जाँदैछु" भनेर झुट बोल्यो। काठमाडौंबाट दिल्ली, दिल्लीबाट साओ पाउलो। ब्राजिल पुग्दा झोला र सपना मात्र साथमा थिए। त्यहाँ नेपाली दलाल भेटियो। "बीस लाख नेपाली रुपैयाँ," दलालले भन्यो। राजेशले गाउँको सबै जग्गा बेच्यो, ऋण लियो।
ब्राजिलको जङ्गलमा सुरु भयो डन्की रुट। अमेजनको घना वन, कीरा र सर्पहरू। दिनभरि हिँड्ने, रातमा लुक्ने। साथीहरू थिए – पाकिस्तानी, हाइटीयन, बङ्गलादेशी। सबैको एउटै सपना। खाना सकियो, पानी सकियो। एकजना साथी बिरामी भयो, छोडेर जानुपर्यो। राजेशको मन रोयो, तर अगाडि बढ्यो।
पनामा पुग्न दारीएन जङ्गल पार गर्नुपर्यो। कीचडमा धसियो, खुट्टा चोट लाग्यो। स्थानीय गाइडले लुट्यो, पैसा गयो। कोस्टारिका, निकारागुआ, होन्डुरास, ग्वाटेमाला – देशहरू बदलिँदै गए। बस, ट्रक, पैदल। राजेशको शरीर कमजोर भयो, तर मन बलियो।
मेक्सिको पुग्दा आधा बाटो सकियो। अब अमेरिकी सीमा। रियो ग्रान्डे नदी तर्न डुङ्गा मा चढ्यो। पानीको छालले डुङ्गा हल्लायो, राजेशले जीवनको बाजी लगायो। नदी पार गरेपछि टेक्सासको मरुभूमि। घामले पोलेको, पानी एक थोपा। तीन दिन हिँड्दा साथीहरू हराए, एक्लै भयो।
क्रमसः...............
सुरेन्द्र लिम्बू परदेशी
विजयको पिरामिडमाथि
मृत्युसँग सँधै पराजयको इतिहास छ
उरुगका सम्राट गिलगमेशले हारे
अल्बर्ट कामुको सीसिफसले हारे
म जीवन मृत्युको दुर्बोध्य शृङ्खलामा छु
त्यसैले त मेरा थकित अनुभूतिहरू
तिम्रै यादको भित्तामा अडेसिएर
सुस्ताइरहेछन् एक चिम्टी आनन्द ।
मृत्युका गम्भीर विषयहरूमा
भोगाइलाई जीवनको पाठशाला बनाएर
म आफैँलाई पढ्ने प्रयत्नमा छु
आफ्ना अमूर्त आभासहरू हृदयान्तरण गरेर
तिम्रो उर्वर मानसपटललाई परागसेचन गर्न
म संवेदनाको यौवन उत्खननमा छु
प्रश्नजस्तै जटिल भएर बाङ्गिएका रहस्यहरू
पूर्ण विह्रामले ठोकेर सोझ्याउन भनि
म विशृङ्खल बक्ररेखामा हिँडिरहेको छु ।
.gif)
